محمد جهانشاهی
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ محمد جهانشاهی
آرشیو وبلاگ
      مقالات دانشجویی، دانش آموزی و ..... ()
راهکارهای کاهش پرخاشگری نویسنده: محمد جهانشاهی - دوشنبه ٩ آبان ،۱۳٩٠

کلید واژه :

پرخاشگری ( aggression  ) : عبارتست از رفتاری که هدف آن صدمه زدن به خود یا به دیگری می باشد در این تعریف قصد و نیت فرد مهم است . یعنی رفتاری پرخاشگری محسوب می شود که از روی قصد و عمد برای صدمه زدن به دیگری یا به خود انجام گرفته باشد ( کریمی ، 1378 )

اعمال پرخاشگرانه :  شامل رفتارهای جسمی و کلامی پرخاشگری نظیر تهدید کردن ، مشاجره ی لفظی و… همچنین ویرانی دارایی است . ( براهنی ، 1367 )


 شخصیت : شخصیت عبارت است از مجموعه گرایشها و حالتهای رفتاری است که کم و بیش وضع ثابتی دارند و فرد در قبال اوضاع ، مسائل و رویدادهای محیط خود احساسات ، نگرشها و واکنشهای خاصی نشان می دهد . ناکامیهای پی در پی وفشارهای روانی ممکن است سبب تغییر شخصیت شوند و یا آنکه در نوجوانان رفتارهای نابهنجار ، مانند بزهمکاری ، پرخاشگری و جامعه ستیزی بوجود آورند ( پارسا ، 1367 )

اضطراب : عبارت است از یک ناراحتی دردناک ذهنی دربارة پیش بینی یک تهدید یا ناخوشی در آینده است ( نوابی نژاد ، 1371 ) همچنین تحقیقات علمی نشان داده است که پرخاشگری در آنان که آرامش و اطمینان خاطر ندارند و دچار اضطراب و وسوسه اند زیادتر است ( قائمی ، 1364)  

-خانواده : خانواده نظامی نیمه بسته است که نقش ارتباطات داخلی را ایفا میکند و دارای اعضایی است که وضعتیها و مقامهای مختلفی را در خانواده و اجتماع احراز کرده و توجه به محتوای نقش وضعیتها ، افکار و ارتباطات خویشاوندی که مورد تائید جامعه است و خانواده هم جزء لاینفک آن است ایفای نقش می کند ) راجرز ، 1964 )

رسانه های گروهی : رسانه های گروهی ، وسایل ارتباط جمعی هستند که در شکل دهی و آموزش دادن رفتارهای گوناگون نقش مهمی به عهده دارند . ( کریمی ، 1375 )

 پیشینه تحقیق:

زمانی پور در بررسی خود(1366)نتیجه می گیرد که بین از هم گسیختگی خانواده،فقر اقتصادی و اعتیاد با جرائم سرقت و فروش مواد مخدر رابطه معنادار و مثبتی وجود دارد.نتایج تحقیق شکری(1373)نیز حاکی از ان است که عوامل فردی(سن،جنس،قدرت و عوامل ژنتیک)،(عوامل روانی)ترس،خود پسندی،نفرت،هیستری و...(و عوامل محیطی)خانواده نابه سامان،طلاق،کمبود محبت،محبت بیش از حد،سابقه بزهکاری والدین،بیکاری و.. به نحوی در بروز انحراف اجتماعی مؤثرند.در تحقیقی تحت عنوان بزهکاری و انحراف جوانان ،عوامل و راه حلها (خیری،1372)نتایج زیر بدست اموده است.

مهمترین عوامل انحراف عبارتند از:
1- خانواده

 2-دوستان ناباب

 3-دین گریزی و هوا پرستی

 4-راهنمایان و الگوهای نامناسب

 5-جهالت

 6-هجوم فرهنگی

 7-فقر اقتصادی و بیکاری

 8-محیط اجتماعی نامناسب

نتایج تحقیق موسوی(1377)نیز حاکی از ان است که بین وضعیت تحصیلی،وضعیت تأهل،وضع زندگی والدین،تفاوت سطح سواد فرد با همسر،تأثیر گروه دوستان،تفاوت سنی فرد با والدین،میزان پایبندی فرد به شعائر مذهبی با احتمال انحراف اجتماعی رابطه معناداری وجود دارد.
در تحقیق که به بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر بزهکاری نوجوانان اصفهان (1373)پرداخته شده است.

نتایج زیر قابل ملاحظه است:

1-میزان بهره مندی بزهکاران از امکانات زندگی در مقایسه با غیر بزهکارانکمتر بوده است.
2-پایگاه اجتماعی خانواده بزهکاران و درامد ماهیانه انان در مقایسه با غیر بزهکاران پائین تر بوده است.
3-میزان گسیختگی در خانواده های بزهکاران به نسبت بیشتر از خانواده های غیر بزهکار می باشد.
4-میزان رسیدگی و توجه والدین بزهکاران راجع به حل مشکلات فرزندانشان نسبت به والدین غیر بزهکار کمتر است.
5-میزان اگاهی والدین از وضعیت دوستان و معاشرین فرزندان در خانواده های بزهکاران به نسبت کمتر از خانواده های غیر بزهکار است.
6-بزهکاران نسبت به غیر بزهکاران تمایل بیشتری به تیپهای کجرو دارند.
7-میزان تماس افراد بزهکار در مقایسه با غیر بزهکاران با دوستان کجرو بیشتر است.

نتایج سایر تحقیقات مطرح شده در پیشینه نیز حاکی از انست که :

1-میزان جامعه رنجوری و افسردگی جوانان معتاد به مواد مخدر در مقایسه با جوانان عادی بیشتر است.(شایسته 1375).
2-بین دلبستگی های جوانان (به ویژه پسران)به دوستان بزهکار خود و رفتار بزهکارانه رابطه وجود دارد(شیری،1376)
3-میزان مشارکت جوانان(بویژه دختران)که دلبستگیهای ضعیفی به قواعد حاکم بر خانواده و مدرسه داشته اند،در فعالیتهای بزهکارانه افزایش داشته است.(همان)
4-دخترانی که موفقیت تحصیلی در مدرسه نداشته اند یا عضو خانواده نابسامان بوده اند،رفتارهای بزهکارانه انها افزایش داشته است.(همان)
5-بین مهاجرت و رفتار بزهکارانه رابطه وجود دارد.(همان)
6-میان ستیز والدین،سطح تحصیلات خانواده و پایگاه اجتماعی خانواده و بزهکاری دانش اموزان رابطه وجود دارد.(نقدی،1374)
7-ناهنجاریهای اجتماعی در میان پسران بیش از دختران بوده است.(...،1377مشهد)
8-بین حالتهای گوشه گیری و افسردگی ،هیجان پذیری،پرخاشگری،بی قراری و تمایلات ضداجتماعی نوجوانان بزهکار پسر و نوجوانان غیر بزهکار تفاوت معناداری وجود دارد.(؟،؟)
9-میان اعتقادات،تجربیات و التزام مذهبی با کجروی رابطه معکوس و معناداری وجود دارد.(طالبان،1378)

عوامل موثر بر پرخاشگری

 رفتارهای تهاجمی یا پرخاشگرانه از شایعترین اختلالات رفتاری انسان است. براساس بررسیهای انجام شده، درصد زیادی از مشکلات رفتاری کودکان تحت عناوین مختلف به پرخاشگری مربوط میشود. وجود نظریات متنوع در این مورد حاکی از پیچیدگی موضوع است.

گردآوری اطلاعات (شواهد ۱) :

شواهد : مشاهده رفتار دانش اموز در محیط مدرسه

به مشاهده رفتار دانش آموزان در محیط مدرسه طی زنگ های تفریح، ورزش و بیکاری پرداختم. دانش آموز مدنظر در طی این ساعت ها به خصوص ساعات تفریح کنار دیگران  بودوبه فعالیت می پرداخت. پرخاشگری و رفتار های پرخاشگرانه اویشتر در ساعات تفریح صورت می گرفت.این رفتار ها به صورت دعوا و کتک کاری و درگیری های لفظی بود. دخالت مدیر آموزشگاه در اکثر مواقع به موقع و موثر واقع می شد.اقدامات ایشان از بروز مشکلات جدی جلوگیری می کرد .

در زنگهای ورزش دانش آموز رفتار های پرخاشگرانه را در قالب کارهای ورزشی انجام می دادند مثل هل دادن دیگران در بازی فوتبال و پیشنهاد بازی های خشن به دبیر ورزش و....

در زنگ های بیکاری این رفتار ها به صورت درگیری لفظی و بد دهانی نمود پیدا می کرد .

شواهد کتابخانه ای :

ازنظر علمی باید گفت پرخاشگری یک کشش و یا یک گرایش درفرد است که به صورت زدن، کشتن و ویران کردن خود را نشان میدهد.

امری که فرد به عنوان عکسالعمل از خود بروز میدهد به گونهای است که باید گفت مناسب عمل و یا رفتار طرف مقابل نیست. ظاهر این امر نشان دهنده یک شورش و انقلابی در درون فرد و حاکی از وجود احساساتی است که فردگویی از بازگو کردن آن وحشت دارد.

رنجی در درون او وجود دارد که قادر به رفع و جبران آن نیست و ناگزیر تلافی آن را سر دیگران در میآورد اگرچه در مواردی این زجر دادن متوجه خودش نیز میشود. فروید معتقد است پرخاشگری امری غریزی و فطری بوده و انسان از هنگام تولد این نیرو را با خود به دنیا میآورد « گوهری پور "۱۳۸۷»

ابنسینا در این باره میگوید: اصل و مبنای پرخاشگری میتواند غریزی باشد و وجود چنین نیرویی در جهت صیانت ذات با نظام خلقت هماهنگی و سازش دارد و تنها نحوه بروز آن در جامعه است که تحت تأثیر عوامل تربیتی - اجتماعی میتواند متفاوت باشد.

درباره منشاء و ریشه پرخاشگری از چند مسأله باید سخن گفت

منشاء غریزی و فطری:

طفل به همراه تولد خود این حالت را دارد و آماده پرخاشگری است که جلوه آن به صورت جنگ، دفاع، نزاعهای شخصی و درگیریهای جمعی در افراد دیده میشود.

منشاء اجتماعی:

گروهی از روانشناسان این حالت را ناشی از آموختههای اجتماعی و مکتسبات آن میدانند و میگویند: نارضایتی فرد از محیط و اطرافیان و عقدههایی که از پدر و مادر، مدیر، معلم و مدرسه دارد سبب پیدایش این حالت و عقده در فرد میشود.

منشاء غریزی و اجتماعی:

شاید بهترین نظر این باشد که بگوییم این حالت در افراد دارای ریشه و منشاء غریزی و اجتماعی است بدین معنی که اصل آن در افراد غریزی است. در همه افراد کم و بیش به صورت آشکار و نهان وجود دارد ولی به تدریج و بر اثر اکتساب، دامنه آن گسترده خواهد شد. 

کمبود توجه و عاطفه:

خصوصاً در هنگام کودکی و نیز طرد کودک از سوی والدین یا جدایی آنها که سبب احساس ناامنی در فرد میشود.

همچنین غیبت پدر یا اعتیاد والدین عاملی است در جهت تشدید رفتارهای پرخاشگرانه.

انواع پرخاشگری

 پرخاشگری‌ ‌ نوع‌ رفتاری‌ است‌ که‌ از خشم‌ و عصبانیت‌ نشأت‌ می ‌گیرد و می ‌توان آن‌ به‌ دو گروه‌ تقسیم‌ بندی‌ کرد:

الف:پرخاشگری‌ خصمانه

پرخاشگری‌ خصمانه رفتاری‌ است‌ که‌ به‌ منظور صدمه‌ و آزار رساندن‌ به‌ دیگری‌ یا دیگران‌ ابراز می ‌شود؛ و هدف‌ در آن‌ صرفاً آزار رساندن‌ است. مثلاً کودکی‌ کودک‌ دیگر را می ‌زند و یا در مدارس‌ دیده‌ می‌ شود که‌ زنگ‌های‌ تفریح، کودکان‌ در حیاط‌ مدرسه‌ بعضاً به‌ کتک ‌کاری‌ می ‌پردازند.

ب:پرخاشگری‌ وسیله‌ ای

پرخاشگری‌ وسیله‌ ای رفتاری‌ است‌ که‌ فرد به‌ وسیله‌ آن‌ خواستار به‌ دست ‌آوردن‌ هدفی‌ دیگر است‌ و ابداً قصد حمله‌ به‌ دیگران‌ یا اذیت‌ کردن‌ آنها را ندارد. البته‌ در این‌ میان‌ ممکن‌ است‌ لطمه‌ ای‌ نیز به‌ کسی‌ وارد شود. مثلاً کودکی‌ بزهکار کیف‌خانمی‌ را می ‌رباید تا به‌ این‌ وسیله‌ مورد تشویق‌ و تأیید گروه‌ همسالان‌ قرار گیردممکن‌ است‌ پرخاشگری‌ جنبه‌ انتقام‌ گیری‌ نیز داشته‌ باشد. یعنی‌ کودکی‌ که‌ مورد اذیت‌ و آزار قرار گرفته‌ و نتوانسته‌ خشم‌ خود را ابراز کند، اکنون‌ با پرخاشگری‌ به‌ کاهش‌ اضطراب‌ خود می ‌پردازد. در این‌ جا پرخاشگری‌ وسیله‌ ای‌ است‌ که‌ کودک‌ با توسل‌ به‌ آن‌ می ‌خواهد به‌ هدف‌ خود یعنی‌ کاهش‌ اضطراب‌ دست‌ یابد.

 تجزیه و تحلیل :

باتوجه به اطلاعات به دست آمده با مشاهده از رفتار دانش آموز درزنگ تفریح واوقات بیکاری واطلاعات به دست آمده از تحقیقات کتابخانه ای به

 این نتیجه رسیدم که دانش اموز « علی بقایی » رفتار پرخاشگرانه دارد و باعث بروز مشکل در مدرسه می شود .

ارائه دلایل مشکل :

 ۱: تفاوت های جنسیتی

پسرها پرخاشگرتر از دخترها هستند. این تفاوت در غالب فرهنگ ها و تقریباً در همه سنین و نیز در غالب حیوانات دیده می شود. پسرهابیش از دخترها پرخاشگری بدنی و لفظی دارند. از سال دوم زندگی این تفاوت ها آشکار می شود. براساس مطالعات مشاهده ای در مورد کودکان نوپای بین سنین ۱ تا ۲ سال تفاوت های جنسیتی از لحاظ تعداد پرخاشگری بعد از ۱۸ ماهگی ظاهر می شود و قبل از آن اثری از آن نیست. پسرها به خصوص وقتی که به آنان حمله می شود یا کسی مزاحم کارهایشان می شود تلافی می کنند.

۲: عوامل خانوادگی پرخاشگری

عوامل خانوادگی به عنوان یکسری از عوامل محیطی در بررسی عوامل تربیتی افراد موثر می‌باشند، چرا که خانواده به عنوان اولین محیط اجتماعی زندگی افراد بسیار حائز اهمیت می‌باشد و خیلی از چیزها را افراد در سالهای اولیه حیات اجتماعی خود در آن می‌آموزند. خانواده می‌تواند از جهات مختلف موجب بروز یا تشدید پرخاشگری شود که مهم‌ترین این عوامل عبارت‌اند از:

 ۱) نحوه برخورد والدین با نیازهای کودک: معمولاً کودکی که وسایل و اسباب بازی مورد علاقه خود را در دست دیگری می‌بیند برانگیخته می‌شود و در صدر گرفتن آن حتی با اعمال خشونت می‌شود.تجربه نشانگر آن است که چنانچه در کودکی همیشه توقعات و انتظارات فرد برآورده شده باشد او بیشتر از کسانی که توقعات و انتظاراتشان برآورده نشده‌است خشمگین وپرخاشگر می‌شود.

 ۲) وجود الگوهای نامناسب: داشتن الگوی مناسب در زندگی یکی از نیازهای انسان است زیرا انسان‌ها علاقه مند هستند که رفتار و کردار خود را مطابق با کسی که مورد علاقه خودشان است انجام دهند و چنین کسانی را راهنما و الگوی زندگی خود قرار دهند بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که بیشتر کودکان پرخاشگر والدین خشن و متخاصمی داشته‌اند یعنی نه تنها کودک آنها از محبت لازم برخوردار نبود از الگوی پرخاشگری موجود در خانواده نیز تأثیر پذیرفته بود. دیکتاتوری خانواده‌هایی که تابع اصول دیکتاتوری هستند معمولاً رشد فرزندانشان را محدود می‌کند در این نوع از خانواده یک نفر حاکم بر اعمال و رفتار دیگران است که غالبا پدر چنین نقشی را دارد اما گاهی اوقات مادر، خواهران و برادران بزرگ‌تر نیز با دیکتاتوری رفتار می‌کنند در این گونه خانواده‌ها فرد دیکتاتور تصمیم می‌گیرد، هدف تعیین می‌کند، راه نشان می‌دهد، وظیفه معلوم می‌کند، برنامه می‌ریزد و همه باید به طور مطلق مطابق میل او رفتار کند و حق اظهارنظر از آن اوست. بچه‌هایی که در محیط دیکتاتوری پرورش پیدا می‌کنند ظاهراً حالت تسلیم و اطاعت در رفتارشان مشاهده می‌شود و همین حالت آنهارا به هیجان و اضطراب وا می‌دارد. این بچه‌ها در مقابل دیگران حالت دشمنی و خصومت به خود می‌گیرند و به بچه‌های هم سن و سال خود یا کمتر از خود صدمه می‌رسانند این افراد از تعصب خاصی نیز برخوردارند و از به سر بردن با دیگران عاجز هستند، در کارهای گروهی نمی‌توانند شرکت کنند و از اعتماد به نفس ضعیفی برخوردارند و در امور زندگیشان بی لیاقتی خود را نشان می‌دهند و اغلب در کارها با شکست روبرو می‌شوند.

 ۳) تأثیر رفتار پرخاشگرانه: عده‌ای از افراد پرخاشگر و زورگویی را تقبیح نمی‌کنند بلکه آنرا نشانه شهامت و قدرت خود می‌دانند این افراد اعمال پرخاشگرانه خود و دیگران را مثبت موجه و حتی لازم می‌دانند و به آن صحه می‌گذارند.

 ۴) تشویق رفتار پرخاشگرانه: در مواقعی که رفتار پرخاشگرانه توسط والدین و دیگر افراد سبب تقویت مثبت و تثبیت این رفتار می‌شود. گاه با والدین یا مربیانی روبرو می‌شویم که به بهانه آموزش دفاع از خود به کودکی می‌گویند «از کی نخوری» «توسری نخوری» و... که به طور وضوح به جای نشان دادن رفتارهای منطقی در مقابل برخورد با موانع شخصی را به پرخاشگری بی مورد تشویق می‌کنند.

 ۵) تنبیه والدین و مربیان: والدین و مربیان که در برابر پرخاشگری و خشونت کودک عصبانی می‌شوند به صورت پرخاشگرانه اورا تنبیه می‌کنند از تشدید این رفتار در او موثرند درچنین مواقعی تنبیه عامل فزاینده و تقویت کننده پرخاشگری است زیرا علاوه بر اینکه سبب خشم و احتمالاً پرخاشگری کودک می‌شود، شخص تنبیه کننده الگوی نامناسبی برای پرخاشگری کودک می‌شود.(اکبری-۸۱ ص۱۹۷و۱۹۸)

 ۳: عوامل محیطی

عواملی که در پیرامون زندگی انسان هستند می‌توانند در بروز یا تشدید پرخاشگری و تخفیف یا تعدیل آن اثر گذار باشند، برخی از اینگونه عوامل عبارت‌اند از:

 ۱) زندگی در ارتفاع خیلی بلند و تغذیه ناقص؛ پژوهش‌های به عمل آمده در میان سرخپوستان قبیله کولا در میال آندورپرو، که به پرخاشگرترین انسان‌های روی زمین شهرت دارند حاکی از آن است که پرخاشگری این قبیله سه دلیل دارد: الف: زندگی در ارتفاعات خیلی بلند کمبود مواد غذایی و بالاخره تغذیه ناقص. ب: جویدن برگ کوکا که محتوی کوکائین و نوع مخدر است و سبب می‌شود مصرف کنندگان آن موقتا احساس آرامش می‌کنند اما اثرات مصرف دراز مدت آن برای سوخت و ساز بدن زیان آور است. ج: هنجار بودن پرخاشگری، در جامعه‌ای ممکن است پرخاشگری یک رفتار «هنجاری» تلقی شود لذا در مقایسه با جوامعی که چنین وضعیتی را ندارند.

 ۲) تقویت پرخاشگری به علت ضرر و زیان اجتماعی- فرهنگی: در بعضی مواقع به علت جنگ یا عوامل دیگر پرخاشگری در جامعه تقویت می‌شود بدیهی است در چنین وضعیت پرخاشگری با فراوانی بیشتر در افکار با تخیلات و اعمال افراد آن جامعه مشاهده می‌شود چون جامعه به دلیل مقتضیات زمانی و مکانی خود پرورش آن را ضروری می‌داند.

 ۳) مشاهدات اجتماعی:، مشاهده وقایع و اتفاقاتی که در جامعه رخ می‌دهد مانند درگیری‌های اجتماعی محدودیت‌های اجتماعی تبعیضات بی عدالتی‌ها.... سبب ایجاد خشم و پرخاشگری می‌شود.

 ۴) نقش رسانه‌های گروهی، از عوامل اجتماعی- فرهنگی دیگر که در پیدایش و تقویت پرخاشگری نقش دارند. رسانه‌های گروهی به ویژه تلویزیون است درجه تأثیر پذیری افراد از برنامه‌های تلویزیون به شرایط اجتماعی- اقتصادی بسیاری از عوامل دیگر بستگی دارد اثر فیلم‌های خشونت آمیز در ایجاد رفتار خشونت آمیز و پرخاشگرانه در مطالعات محققین مورد تائید قرار گرفته‌است.

 ۵) نقش بازیهای ویدئویی در پرخاشگری، پژوهش در این زمینه با عنوان (تأثیر بازیهای ویدئویی) بر پرخاشگری دانش آموزان پسر سال پنجم مقطع ابتدایی شهرستان خرم آباد به روش تجربی صورت گرفته‌است. یافته‌ها نشان می‌دهد که گروه‌های آزمایش که پرخاشگرانه بازی کرده بودند نسبت به گروه گواه افزایش معنی داری پرخاشگری نشان دادند در نتیجه انجام بازیهای ویدئویی پرخاشگرانه پرخاشگری بعدی را به خصوص در بین کودکان افزایش می‌دهد(اکبری، ۸۱ –ص ۱۹۹و ۲۰۰)

  ۴: کودکان‌ ناکام‌ پرخاشگر می‌ شوند

 ناکامی ‌ یکی‌ از مسائلی‌ است‌ که‌ به‌ پرخاشگری‌ می‌ انجامد. وقتی‌ کودک‌ به‌ هدف‌ خود دست‌ نیابد و ناکام‌ شود، یکی‌ از رفتارهایی‌ که‌ از او سر می‌ زند پرخاشگری‌ است.

۵: اضطراب‌ و پرخاشگری

 کودکان‌ مضطرب‌ نمی ‌توانند کودکان‌ آرامی‌ باشند. آنها رفتارهایی‌ پرخاشگرانه‌ از خود بروز می ‌دهند؛ البته‌ بلافاصله‌ پشیمان‌ می ‌شوند و از والدین‌ خود عذرخواهی‌ می‌ کنند. اگر از کودک‌ مضطرب‌ بپرسیم‌ که‌ چرا پرخاش‌ می‌ کنی‌ و عصبانی‌ هستی؛ خواهد گفت‌ نمی‌ دانم.؛ یا خواهد گفت‌ دست‌ خودم‌ نیست .

۶خشونت‌ و مدرسه

 گاهی‌ کودکان‌ در مدرسه‌ قربانی‌ خشونت‌ می ‌شوند؛ و این‌ قربانی‌ شدن‌ باعث‌ می ‌شود که‌ خود آنها نیز عامل‌ خشونت‌ شوند

 عواملی‌ که‌ به‌ خشونت‌ در مدرسه‌ می ‌انجامند، عبارت اند از:

  وقتی‌ فرد‌ توسط‌ دانش‌ آموزان‌ دیگر مورد تمسخر قرار گیرد

وقتی‌ فرد‌ی‌ توسط‌ دانش ‌آموزان‌ دیگر کتک‌ بخورد و قادر به‌ دفاع‌ از خود نباشد.

وقتی‌ فرد‌ی‌‌ همیشه‌ از مشاجرات‌ فرار می‌ کند و حتی‌ در مواقعی‌ به‌ گریه‌ متوسل‌ می ‌شود.

وقتی‌ فرد‌ی‌‌ مرتب‌ اشیا، وسایل‌ و پول‌ خود را گم‌ می ‌کند.

وقتی‌ فرد‌‌ از لحاظ‌ ظاهری‌ (پارگی‌ لباس‌ و یا نامناسب ‌بودن‌ آن) مورد تمسخر قرار می‌ گیرد.

خجالتی ‌بودن‌ و سکوت‌ مکرر در کلاس.

افت‌ تحصیلی، افسردگی‌ و ناراحت ‌بودن.

این‌ عوامل‌ کودک‌ را قربانی‌ خشونت‌ دیگران‌ می ‌کند و خود کودک‌ نیز عامل‌ خشونت‌ می ‌شود و رفتارهای‌ پرخاشگرانه‌ از او سر خواهد زد.

 ۴-  علل اجتماعی   

 پرخاشگری ناشی از ناکامی های بنیادی یا یادگیری و مشاهدات محیطی است ( شفیع آبادی، 1372 )

 تحقیقات بندورا ( 1973 ) نشان داده است که پرخاشگری کاملاً جنبه تقلیدی دارد و از راه مشاهده کسب می شود . ( کریمی ، 1378 )

 طرد یا روشهای انضباطی غلط در افزایش پرخاشگری نقش داشته اند ( فرقانی ، 1376 )

 با توجه به فزونی پرخاشگری در جامعه صنعتی و شهری امروزی ، برخی برای توجیه این پدیده وسایل ارتباط جمعی را مسئول می دانند زیرا فیلم ، مجله ، روزنامه ، کتاب ، تلویزیون ، ویدئو ، ماهواره حاوی تصاویر و و مطالبی است که در ان اشاره به خشونت ، تهاجم و جنایت بسیار دیده می شود         ( ستوده ، 1378 ) .

 یک تحقیق مهم در این زمینه نشان داده است که نه زندگی خانوادگی یک پسر ، نه عملکرد مدرسه ای و نه زمینه خانوادگی وی ، بلکه مقدار برنامه های خشن تلویزیونی که در نه سالگی تماشا می کرده است تنها و مهمترین عامل تعیین کننده میزان پرخاشگر بودن او در 10 سال بعد یعنی سن 19 سالگی بوده است . ( کریمی ، 1378 )

 با توجه به نظریات فوق علل پرخاشگری که در این تحقیق  مورد بررسی قرار می گیرد به شرح ذیل ذکر می گردد .

 

 

انواع علل

 

دسته بندی علل

 

 

علل شخصیتی

 

-  بیماریها و ناهنجاریهای روحی روانی ( اضطراب ، هیجان ، احساس حقارت غرور و … )

 

 

علل خانوادگی

 

-         - فقر اقتصادی خانواده

 

-          مرگ یکی از والدین

 

-          روشهای نامناسب انضباطی خانواده

 

-          پائین بودن سطح سواد خانواده

 

 

علل آموزشگاهی

 

-          روشهای انضباطی غلط در مدرسه

 

-          تبعیض

 

-          معاشرت با دوستان ناباب

 

-          تحقیر و برچسب زدن به دانش آموز

 

 

علل اجتماعی

 

-          رسانه های مختلف

 

-  محرومیت ( سد کردن راه وصول به هدف افراد در جامعه ، ناکامی )

 

-  برخی رفتارهای افراد جامعه در معاشرت های روزانه

 

  در این پژوهش من بنادارم بامشاهده رفتار  دانش آموزان ضمن شناسائی یک گروه از دانش آموزان پرخاشگر متغیرهای فوق را بررسی تا معلوم شود کدامیک از علل فوق بیشترین تأثیر را در بروز پرخاشگری دانش آموزم داشته است .

  ارائه راه موقت :

آگاهی دادن:

این مسأله مهمی است که به دانشآموز تفهیم شود راه وصول به هدف از طریق پرخاشگری ممکن و درست نیست. داشتن زور و قدرت خوب است ولی به کار بردن آن به صورت وحشیانه امری نامطلوب است.

اقدام به رشد فکری:

در موقع پرخاشگری نباید عصبانی شد و یا بر سر دانشآموزان داد کشید. این امر ممکن است اثری فوری داشته باشد ولی در دراز مدت کاری بیهوده است.

باید از جر و بحث و جار و جنجال دست کشید و از طریق ذکر داستانها و بیان مسائل حقایق و واقعیتها کوشید که سطح آگاهی و اندیشه او را بالاتر برده و او را به تدریج پخته و ورزیده سازد. 

آشنا کردن به حقوق دیگران:

این ضرورت حیات است که انسانها به حقوق و وظایف خود در قبال دیگران آشنا باشند و بدانند در برابر طرف مقابل چه موضعی باید اتخاذ کنند تا این گمان برایشان پیش نیاید که پدر و مادر و احیاناً دیگران موظفند هر رفتاری که از آنها بروز کرده متحمل شوند.

آگاهی به زشتی امر:

همچنان فرد باید دریابد که با پرخاشگری عمل ناپسندی را انجام داده و هرگز از زدن و ویران کردن و پرخاش و عتاب خود راضی نباشد.

رفع ناکامیها و محرومیتها:

از میان برداشتن این عامل خود در تعدیل این حالت دارای نقش فوقالعاده و اساسی است.

ایجاد محیط صمیمی:

 از طریق ایجاد روابط دوستانه و محیط صمیمانه و گرم تا حد زیادی زمینه را برای اصلاح و تعدیل او فراهم سازد و هم با ایجاد ملاحظات و رودربایستیها زشتی و کراهت این امر را به او تفهیم کنید. 

ایجاد سرگرمی و اشتغال:

بیکاری و نداشتن یک وظیفهای که آدمی را به خود مشغول کند سبب آن خواهد شد که حوصلهاش سر برود و آماده پرخاشگری شود.

▪ در صورتی که پرخاشگری ناشی از علل فیزیولوژیک باشد مراجعه به پزشک و دارو و درمان، بسیار لازم و ضروری است. بدیهی است در این شرایط صورتهای مختلف درمان قابل اعمال خواهد بود.

به طور کلی باید برای افرادی که دارای این مشکل هستند بیشتر وقت گذاشت و با یک برنامهریزی حساب شده راهحلهای مناسبی را ارائه دهیم تا هم آن فرد پرخاشگر و هم اطرافیانش بتوانند به راحتی زندگی کنند و از کنار هم بودن لذت ببرند .

شواهد ۲:

من برای تاثیر گذاری فعالیت های گروهی در کاهش پرخاشگری از روش مشاهده از رفتار دانش آموزدر مدرسه استفاده کردم .

مشاهدات انجام شده از رفتار دانش آموز حاکی از این بود که وی کار های گروهی را به خوبی انجام می دادوتعامل خوبی در این زمینه بوجود آمده بود. دانش آموز خودش سعی داشت مشکلات مربوط به خود رابه صورت گروهی وتقسیم وظایف میان اعضای گروه انجام بدهد.به طوری که فعالیت های گروهی دانش آموز در کارهای کتابخانه مدرسه به طور قابل ملاحضه ای افزایش یافته بود.درگیری هایی که قبلا در زنگ تفریح یا زنگ ورزش مشاهده می شدبه مراتب کمتر شده بود. مدیر مدرسه هم از نظم وانضباط دانش آموز در زنگ های تفریح و مراسم صبحگاه و عدم برخورد با دانش آموز پرخاشگررضایت نسبی داشت.  

پیشنهادات :

   برای‌ درمان‌ پرخاشگری‌ در دانش اموز اولین‌ گام‌ این‌ است‌ که‌ نوع‌ پرخاشگری‌ آو و علت‌ آن‌ را براساس‌ توضیحاتی‌ که‌ ارائه‌ شد شناسایی‌ کنیم؛ و پرخاشگری‌ را به‌ صورت‌ موردی‌ برطرف‌ نماییم.

 

- در مورد فرد‌ پرخاشگری‌ که‌ الگو پذیری‌ عامل‌ این‌ گونه‌ رفتار او بوده، باید روی‌ الگوی‌ کودک‌ کار کرد و راه‌های‌ دیگری‌ جز پرخاشگری‌ را به‌ آن‌ الگو آموخت.

 - اگر پرخاشگری‌ در اثر ناکامی‌ به‌ وجود آمده‌ باشد، بایستی‌ کودک‌ ناکام‌ را در رسیدن‌ به‌ اهداف‌ مطلوب‌ و دوست‌ داشتنی‌ کمک‌ کنیم.

 - در مواردی‌ که‌ علت‌ پرخاشگری‌ اضطراب‌ است، باید از نگرانی‌ درونی‌ و اضطراب‌ کودک‌ مطلع‌ شویم.

 ورزش ‌کردن‌ برای‌ این‌ کودکان‌ بسیار مؤثر است‌ و باعث‌ تخلیه‌ هیجانی‌ می‌ شود.

 - در کشمکش‌های‌ درونی‌ بایستی‌ فرد‌ را از حالت‌ دوگانگی‌ خارج‌ ساخت. کمک‌ به‌ او‌ در تصمیم ‌گیری، باعث‌ می ‌شود که‌ بیاموزد به‌ حالت‌های‌ دوگانه‌ درونی‌ خود پایان‌ بخشد.

 - در پاره‌ای‌ از موارد،دانش اموز ‌ افسرده‌ پرخاشگری‌ شدیدی‌ از خود نشان‌ می‌ دهد. در این‌ میان‌ لازم‌ است‌ به‌ این‌ نکته‌ پی‌ ببریم‌ که‌ او چه‌ چیز دوست‌ داشتنی‌ را از دست‌ داده‌ و چگونه‌ می ‌شود مورد از دست‌ رفته‌ را برای‌ او جبران‌ کنیم.

 - در مورد پرخاشگری، شیطنت‌ و مصرف‌ دارو بایستی‌ حتماً با پزشک‌ متخصص‌ ارتباط‌ داشته‌ باشیم‌ تا کودک‌ از نزدیک‌ مورد معاینه‌ قرار گیرد.

 - هنگامی‌ که‌ شخص قربانی‌ خشونت‌ در مدرسه‌ شده‌ است، بایستی‌ با مسئولان‌ مدرسه‌ صحبت‌ کنیم‌ و لازم‌ است‌ که‌ ایشان‌ طبق‌ قانون‌ و مقررات‌ خاص‌ با کودکان‌ خشونت گرا برخورد کنند؛ و نیز کودکانی‌ را که‌ قربانی‌ خشونت‌ شده‌اند براساس‌ رفتارهای‌ خوبشان‌ مورد تشویق‌ و تأیید قرار دهند.

  - چنانچه‌ نوع‌ پرخاشگری‌ فرد خصمانه‌ است، بایستی‌ او‌ را از آزار و اذیت‌ کردن‌ دور کنیم‌ تا مجبور نباشد برای‌ تلافی‌ و انتقام، افراد دیگر را اذیت‌ کند؛ و اگر پرخاشگری‌ از نوع‌ وسیله‌ ای‌ است، بایستی‌ راه‌های‌ دیگری‌ را جهت‌ مطرح‌ کردن‌ کودک‌ بر گزینیم‌ تا او ناچار نباشد از روش‌ خشونت‌ برای‌ جلب‌ توجه‌ استفاده‌ کند.

ارائه راه حل :

باتوجه به مشاهدات انجام شده از رفتار  دانش آموز درشواهد دو ومقایسه آن با اطلاعات شواهد یک وصحبتهای انجام شده با مدیر مدرسه ، فعالیت های گروهی که تاکید بر همکاری گروهی با دیگران داردراهکار عملی مناسبی در کاهش رفتار های پرخاشگرانه دانش آموزان می باشد.

زیرا مباحث گروهی ؛همکاری ؛مسؤلیت وپیگیری مسائل مورد علاقه دانش آموز باعث تشویق آن ها شده وبا این عمل آن ها طعم موفقیت را می چشندپس باید کارها وفعالیت هایی پیرامون آن مسائل ایجاد کنیم.(محمد حسین نژاد.1381.ص 315)

 

لینک      نظرات ()      

مطالب اخیر تکنیکهای نوین مشتری مداری در بانکها انجام انواع پروژه های دانشجویی عمران، معماری و نقشه کشی نقش رسانه ها و چالش برای دین وجوب جهاد دفاعى‏در قرآن ورشکستگی بانکها باران های اسیدی اهمیت کار در اسلام اهداف آموزش و پرورش پرتو گاما چیست ؟ عصمت پیامبران
کلمات کلیدی وبلاگ علمی (۳۳) مذهبی (۱٤) ورزشی (۱٤) معماری (۱۱) مدیریت (۸) اجتماعی (٦) ادبیات فارسی (٦) زندگی نامه (٦) بهداشتی (٥) اقتصادی (٥) تاریخی (٥) روانشناسی (٥) کامپیوتر (٤) اطلاعات عمومی (٤) گردشگری (٤) انقلاب اسلامی (٤) اموزشی (۳) فرهنگ اسلامی (۳) حسابداری (۳) حقوق (۳) خانواده (٢) سیاسی (٢) پزشکی (٢) کارآفرینی (٢) فناوری اطلاعات (٢) تاریخ اسلام (٢) تاریخ هنر (٢) هدفمندکردن یارانه ها (۱) استراتژیک سیاسی (۱) شهدای هسته ای (۱) مدیریت دولتی (۱) جغرافیا (۱) شهرسازی (۱) طلاق (۱) دوپینگ (۱) آبزیان (۱) امنیتی (۱) شیمی (۱) دانشجویی (۱) نساجی (۱) اتومبیل (۱) جنگ (۱)
دوستان من فروشگاه اينترنتي كاسپين كالا فروشگاه مركز كالا تبليغات رايگان درج آگهی رایگان آريا قائن با جوانان ايراني كشتي از ديد فني فروشگاه اشياء كلكسيوني وبسايت تفريحي